موسسه تحقیقات خاک و آب پژوهش های خاک 2228-7124 27 2 2013 09 06 Effect of Water Quality and Managements on Soil Chemical Characteristics اثر کیفیت و مدیریت آب بر ویژگی‌های شیمیایی خاک 239 252 126248 10.22092/ijsr.2013.126248 FA محمد فیضی استادیار پژوهش بخش تحقیقات خاک و آب مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان Journal Article 2012 05 01 One of the water resources available in arid and semi-arid regions is the saline groundwater and drainage water from upstream farmlands, which should be used in a proper manner. One of the methods of reducing salinity effects of such water resources could be soil leaching including proper irrigation management. In this respect, an experiment was conducted on wheat (Triticum aestivum l.) on a clay soil in the southeast of Isfahan city. The treatments included three irrigation water salinity levels of 1.7, 9, and 12.5 dS.m^-1 (S₁،S₂ and S₃, respectively) and two irrigation water managements: (GU), irrigation with low saline water in early season (germination and establishment stage) and, thereafter, using the abovementioned saline water, and (GQ), irrigation with the three saline water treatments during the whole season. Two leaching treatments including without leaching (LR0) and with leaching (LR₁) were also studied. The experiment was laid in a completely randomized block design, arranged as split-split plots with four replications. Salinity of irrigation water increased soil profile salinity, especially in the surface soil layer. Application of low saline water during germination and establishment (GU) and leaching reduced the soil salt contents compared to GQ and LR₀ treatment. But, salt accumulation hazard still existed due to high surface evaporation potential and heavy texture of the soil, which could threaten the soil salt balance sustainability. In general, the irrigation water salinity caused an increase in soil salinity, and application of leaching and low saline water at initial stages of crop growth reduced increasing trend of soil salinity.<strong> </strong>Proper<strong> </strong>irrigation management, i.e. using low salinity irrigation water at the germination and establishment period, was more effective than leaching application. <strong>یکی از منابع موجود آب در مناطق خشک و نیمه‌ خشک، آب‌های شور زیر زمینی و زه آب های حاصل از زهکشی مناطق بالادست می­باشد که بایستی به نحو مطلوب مورد استفاده قرار گیرد. از جمله روش­های مناسب برای کاهش اثرات شوری، اعمال آبشویی همراه با مدیریت صحیح آبیاری است. در همین راستا آزمایشی در جنوب شرق اصفهان با سه تیمار کیفیت آب آبیاری با شوری‌های 7/1،9 و 5/12دسی-زیمنس بر متر (بترتیبS₁، S₂ و S₃) به عنوان کرت اصلی، دو تیمار مدیریت آبیاری شامل کاربرد آب غیر شور با کیفیت S₁ در مرحله جوانه‌زدن و استقرار گیاه و پس از این مرحله کاربرد سه شوری آب فوق‌الذکر تا پایان فصل زراعی (GU)، و آبیاری یکنواخت با کیفیت های فوق‌الذکر از ابتدا تا انتهای فصل زراعی (GQ) به عنوان کرت فرعی و دو تیمار بدون آبشویی و با اعمال آبشویی (بترتیب LR₀و LR₁) به عنوان کرت‌های فرعی فرعی، در چهار تکرار به صورت طرح آماری بلوک‌های کامل تصادفی در قالب کرت‌های دو بار خرد شده همراه با کشت گندم در خاک با بافت رس و بمنظور بررسی اثر تیمارهای آزمایشی بر برخی خصوصیات شیمیایی خاک مورد مطالعه قرار گرفت با افزایش شوری آب آبیاری، افزایش املاح در نیمرخ خاک بخصوص در لایه سطحی خاک ایجاد گردیده است که البته با اعمال مدیریت­های کاربرد آب غیر شور در مرحله جوانه­زدن و استقرار گیاه و پس از این مرحله کاربرد آب شور و اعمال آب آبشویی میزان افزایش نمک کمتر شده است، ولی همچنان خطر تجمع املاح با توجه به تبخیر سطحی زیاد و بافت سنگین خاک در منطقه وجود دارد و پایداری املاح خاک و الگوی یکنواخت توزیع نمک در خاک را به مخاطره می­اندازد. به طور کلی، شوری آب آبیاری باعث افزایش روند انباشت نمک در خاک شد ولی مدیریت آبیاری و اعمال آبشویی باعث کاهش روند افزایش شوری خاک در طول فصل زراعی شد. نیز، تأثیر مدیریت آبیاری (کاربرد آب غیر شور در مرحله جوانه­زدن و استقرار گیاه و کاربرد آب شور پس از این مرحله) در کاهش شوری خاک بیش از تأثیرآبشویی بود. </strong> https://srjournal.areeo.ac.ir/article_126248_9bc73dd8a2a4667f138d9338e2176f64.pdf