موسسه تحقیقات خاک و آب پژوهش های خاک 2228-7124 36 4 2023 02 20 Investigation of the Effect of Silicon on Wheat Yield and Water Use Efficiency under Water Stress Conditions بررسی تأثیر سیلیسیم بر عملکرد گندم و کارایی مصرف آب در شرایط تنش خشکی 335 347 128702 10.22092/ijsr.2023.358545.663 FA ساره پزشک دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران محمدجعفر ملکوتی استاد گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران؛ محمد مهدی طهرانی استادیار پژوهش، بخش تحقیقات شیمی، حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران لیلا رضاخانی محقق بخش تحقیقات شیمی حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران Journal Article 2022 05 09 This study was conducted to investigate the effect of silicon on wheat yield and water use efficiency (WUE) in water stress conditions. The study site was Research Farm of Soil and Water Research Institute in Karaj. The experiment was conducted as a randomized complete block design with split plots, in 2018-219 season. The main factor was irrigation at two levels of full irrigation and stress (40% less than wheat water requirement), and the secondary factor including foliar application of potassium silicate at three levels (zero, 2.5 and 5 kg/ha) at three growth stages (shooting, flowering, and grain filling) and soil application of potassium silicate (zero and 20 kg/ha). The results showed that soil and foliar application of potassium silicate increased grain yield, thousand-grain weight, number of seeds per spike, spike length, and height of wheat plant. Reducing irrigation from 100% to 60% of wheat water requirement caused a decrease in grain yield by 8.3%, but the application of potassium silicate compensated for this decrease, such that under drought stress, wheat grain yield with application of 0.005 potassium silicate increased by 30.6% compared to the non-application of silicon. The highest WUE was obtained under water stress conditions and application of 5‰ potassium silicate increased the WUE by 31% compared to non-application. Therefore, in the conditions of water stress, compared to the farmers' practices, foliar application of potassium silicate with a concentration of 5‰ can be recommended during the growth stages of wheat. این پژوهش بهمنظور بررسی اثر سیلیسیم بر عملکرد گندم و کارایی مصرف آب در شرایط تنش خشکی در مزرعه تحقیقاتی موسسه تحقیقات خاک و آب کرج بهصورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سال زراعی 95-1394 اجرا گردید. عامل اصلی آبیاری در دو سطح آبیاری کامل و تنش (40 % کمتر از نیاز آبی گیاه)، عامل فرعی شامل محلول‌پاشی سیلیکاتپتاسیم در سه سطح (صفر، 5/2 و 5 کیلوگرم در هکتار)، در سه مرحله‌ی ساقهروی، ظهور سنبله و مرحلهی خمیری شدن و مصرف خاکی سیلیکاتپتاسیم در دو سطح (صفر و 20 کیلوگرم در هکتار) در مرحلهی ساقهروی بود. نتایج نشان داد که کاربرد سیلیکات پتاسیم (مصرف خاکی و محلولپاشی) موجب افزایش عملکرد دانه، وزن هزاردانه، تعداد دانه در خوشه، طول خوشه و ارتفاع اندام هوایی گندم شد. کاهش آبیاری از 100% به 60% نیاز آبی گندم موجب کاهش عملکرد دانه گندم به مقدار 3/8% شد ولی کاربرد سیلیکات پتاسیم این کاهش را جبران نمود بهطوری که در شرایط تنش خشکی، عملکرد دانه گندم با محلولپاشی پنج در هزار سیلیکات پتاسیم، 6/30% نسبت به عدم کاربرد سیلیسیم افزایش یافت. بیشترین کارایی مصرف آب در شرایط تنش خشکی بدست آمد و محلولپاشی پنج در هزار سیلیکات پتاسیم، موجب افزایش کارایی مصرف آب به مقدار 31% نسبت به عدم کاربرد سیلیسیم شد. از این رو با توجه به نتایج بازده اقتصادی در مقایسه با عرف کشاورزان میتوان توصیه کرد که در شرایط تنش خشکی، از محلولپاشی سیلیکات پتاسیم با غلظت پنج در هزار طی مراحل رشد گندم استفاده شود.

https://srjournal.areeo.ac.ir/article_128702_4ebdf38bc9114684e6d90fe6d9a9c78c.pdf

موسسه تحقیقات خاک و آب پژوهش های خاک 2228-7124 36 4 2023 02 20 Evaluation of the Effect of Calcium Nitrate on Growth Characteristics of Selected Pomegranate Genotypes in Saline Conditions ارزیابی اثر نیترات کلسیم بر ویژگی های رشد نهال ژنوتیپ‌های انتخابی انار در شرایط شور 349 367 128717 10.22092/ijsr.2023.360705.690 FA علی مومن پور استادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران ساره صباحی دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه اردکان، اردکان، یزد، ایران اعظم جعفری استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه اردکان، اردکان، یزد، ایران مصطفی شیرمردی استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه اردکان، اردکان، یزد، ایران Journal Article 2022 12 01 To evaluate the effect of calcium nitrate on some growth characteristics of selected pomegranate (Punica granatum) genotypes, a factorial experiment was carried out based on randomized complete block design (BCRD) with 3 replications at Chahafzal Station of the National Salinity Research Center of Iran, in 2019-2020. Two factors were studied: genotypes at 6 levels (Post-Siyah Ardakan, Rabab Neyriz, Chah Afzal, Narak Lasjerd Semnad ,Vahshi Babolsar, and Malas Yazdi) and calcium nitrate at 3 levels (0 (control), 50 and 100 kg/ha), using irrigation water salinity of 9±0.5 dS/m. The results showed that type of genotype and levels of calcium nitrate affected morphological and physiological characteristics and concentration of nutrient elements in leaves. The highest and lowest necrotic leaves (12% and 2%), leaf surface ratio (1845 and 879 mm2/g dry weight), relative water content (80.83% and 52.40%), total chlorophyll (11.4 and 6.45 mg/g fresh weight), potassium content (0.378% and 0.322%) and lowest and highest sodium content (1.88% and 2.75%), relative ions leakage (14.85% and 30.02%) and sodium to potassium ratio (0.118 and 0.197) was observed in Chah Afzal with 100 kg/ha of calcium nitrate and Rebab Niriz without calcium nitrate application, respectively. Overall, Chah-Afzal was recognized as the most tolerant genotypes to saline condition. This genotype showed more suitable growth than the other genotypes by maintaining its growth characteristics and increasing potassium uptake compared to sodium. Also, the results showed that application of 100 kg/ha of calcium nitrate at the beginning of the growing season significantly improved the growth characteristics and reduced the harmful effects of sodium in all studied genotypes. بهمنظور ارزیابی کاربرد نیترات کلسیم بر برخی از ویژگیهای رشد ژنوتیپهای انتخاب شده انار در شرایط شور، آزمایشی بهصورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک کامل تصادفی با دو عامل ژنوتیپ و رقم در شش سطح (پوست سیاه اردکان، چاه افضل، نرک لاسجرد سمنان، وحشی بابلسر،ملس یزدی و رباب نیریز) و تیمار نیترات کلسیم در سه سطح شاهد(0)، 50 و 100 کیلوگرم در هکتار در سه بلوک و در هر بلوک با 3 تکرار و در مجموع با 162 درخت در شوری ثابت آب آبیاری 5/0±9 دسی زیمنس برمتر در سال 1399-1398 در ایستگاه چاه افضل مرکز ملی تحقیقات شوری، انجام شد. نتایج نشان داد که نوع ژنوتیپ و سطح نیترات کلسیم بر تغییرات صفات مورفولوژیک، فیزیولوژیک و غلظت عناصر غذایی به طور معنیداری مؤثر است. بر اساس نتایج به دست آمده، بیشترین و کمترین درصد نکروزهگی (12% و 2%)، نسبت سطح برگ (1845 و 879 میلیمتر مربع برگرم وزن خشک)، محتوی رطوبت نسبی (8/80% و 4/52%)، کلروفیل کل (4/11 و 45/6 میلیگرم بر گرم وزن تر)، محتوی پتاسیم (378/0% و 322/0%) و کمترین و بیشترین محتوی سدیم (88/1% و 75/2%)، محتوی نشت یونی (85/14% و 02/30%) و نسبت سدیم به پتاسیم (118/0 و 197/0) به ترتیب در ژنوتیپهای چاه افضل و با کاربرد 100 کیلوگرم در هکتار نیترات کلسیم و رقم رباب نیریز بدون کاربرد نیترات کلسیم مشاهده شد. ژنوتیپ چاه افضل از طریق حفظ خصوصیات رشدی خود و افزایش جذب پتاسیم در مقابل سدیم، شرایط رشدی مناسبتری نسبت به سایر ژنوتیپ های مطالعه شده در این تحقیق از خود نشان داد. همچنین نتایج نشان داد که کاربرد 100 کیلوگرم در هکتار از نیترات کلسیم در ابتدای فصل رشد به طور معنیداری موجب بهبود خصوصیات رشدی و کاهش اثرات مخرب سدیم در تمامی ژنوتیپهای مورد مطالعه شد. لذا توصیه میشود با توجه به میزان شوری آب و خاک باغات، از این ترکیب در ابتدای فصل رشد استفاده گردد.

https://srjournal.areeo.ac.ir/article_128717_77ab52afa92f92c1c20c3e448d6d8d48.pdf

موسسه تحقیقات خاک و آب پژوهش های خاک 2228-7124 36 4 2023 02 20 Physiological and Nutritional Responses of Satsuma Mandarin on Smooth Flat Seville Rootstock in Some Calcareous Soils پاسخ‌های تغذیه‌ای و فیزیولوژیکی نارنگی انشو با پایه اسموت ‌فلت ‌سویل در شرایط خاک‌های آهکی 369 388 128705 10.22092/ijsr.2023.360671.686 FA علی اسدی کنگرشاهی دانشیار بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران نگین اخلاقی امیری استادیار بخش علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران Journal Article 2022 11 30 The Smooth Flat Seville (Citrus spp. hybrid of uncertain origin) has been reported as one of the rootstocks tolerant to soil lime and Tristeza disease. Therefore, the present study aimed to evaluate the growth trend and tolerance of this rootstock to the calcareous soils of east Mazandaran Province, Iran. An experiment was conducted for two years in a randomized complete block design in seven soils with calcium carbonate equivalent ranging from 2% to 45%. Measurements included vegetative growth trend, dry weight, chlorosis rate, fluorescence index (Fv/Fm), chlorophyll and nutrient concentration in leaves and roots. The results showed that the highest average dry weight of aerial parts was obtained from soils with total lime of 9%. There was no significant difference in the chlorosis rate of the leaves of seedlings on this rootstock in different soils. The average of Fe concentration in the roots was 11.1 times the average concentration in the leaves, indicating accumulation and deposition of iron in the roots. In most soils, the amount of manganese available for citrus trees was excessive, but the mean concentration of leaf was less than adequate. The overall mean Mn concentration in the roots was about 4.6 times more than its mean concentration in the leaf. From macroelements, magnesium and sulfur had the highest and lowest transfer efficiency and, from microelements, active Fe and total Fe had the highest and lowest transfer efficiency, respectively. According to the results of this research, chlorosis rate of the seedlings in different soils did not differ significantly, which shows this rootstock is tolerant to soil lime. Therefore, Smooth Flat Seville can be a good substitute for orange rootstock in calcareous soils (especially with medium and high lime). پایه اسموتفلتسویل(Citrus spp.)، به عنوان یکی از پایههای متحمل به آهک خاک و همچنین متحمل به بیماری تریستیزای مرکبات گزارش شده است. هدف پژوهش حاضر ارزیابی روند رشد و تحمل پایه اسموتفلتسویل به خاک‌های آهکی شرق مازندران بود. بدین منظور، آزمایشی به مدت دو سال درقالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در هفت خاک با دامنه کربنات کلسیم معادل از 2% تا 45% انجام شد. واکنش‌های گیاهی شامل روند رشد رویشی، وزن خشک، شاخص‌ درجه زردی، کلروفیل، غلظت عناصر غذایی در برگ و ریشه بود. نتایج نشان داد که بیشترین میانگین وزن خشک اندام هوایی از خاکهای با آهک کل 9% حاصل شد. درجه زردی برگ نهالهای روی این پایه در خاکهای مختلف، تفاوت معنیداری با هم نداشتند. میانگین غلظت آهن کل در ریشه‌ها، 1/11 برابر میانگین غلظت آن در برگ‌ها بود که تجمع و رسوب آهن در ریشه‌ها را نشان می‌داد. مقدار منگنز قابل استفاده در بیشتر خاک‌ها برای درختان مرکبات بیش از حد مطلوب بود، اما میانگین غلظت منگنز برگ نهالها در بیشتر خاک‌ها کمتر از حد کفایت بود. میانگین غلظت منگنز در ریشه نهالها، 6/4 برابر میانگین غلظت آن در برگ بود. به طور کلی از عناصر پرمصرف، منیزیم و گوگرد به ترتیب بیشترین وکمترین راندمان انتقال از ریشه به اندام هوایی داشتند و از عناصر کم مصرف، آهن فعال و آهن کل به ترتیب بیشترین و کمترین راندمان انتقال را داشتند. نتایج این پژوهش نشان داد که شاخص زرد برگی نهالها در خاکهای مختلف تفاوت معنیداری با هم نداشتند و این پایه متحمل به آهک خاک است. بنابراین پایه اسموت فلت سویل میتواند جایگزین مناسبی برای پایه نارنج در خاکهای آهکی (به ویژه خاکهای با آهک متوسط و زیاد) باشد.

https://srjournal.areeo.ac.ir/article_128705_80c494f0b6f9b2dda0679618f12b03ef.pdf

موسسه تحقیقات خاک و آب پژوهش های خاک 2228-7124 36 4 2023 02 20 Sulfur Application Effect on Sour Orange Seedling Growth Indices and Some Characteristics of a Non-Calcareous Soil اثر کاربرد گوگرد بر شاخص‏های رشد نهال نارنج و برخی ویژگی‏های یک خاک غیرآهکی 389 403 128716 10.22092/ijsr.2023.360511.684 FA طاهره رئیسی استادیار پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رامسر احسان کهنه استادیار پژوهش، پژوهشکده چای، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، لاهیجان، ایران Journal Article 2022 11 19 The present research aimed to study the effects of S application with and without cow manure on growth indices of young sour orange (SO) seedlings and on some chemical and biological properties of a non-calcareous soil (pH= 6.8). In this experiment, eight different treatments, including the application of S at four levels (0, 10, 20, and 30 g-S per kg-soil) with or without cow manure were used. Eight months after planting, seedlings were harvested, and shoot weight and the concentration of nutrients including phosphorus, potassium, calcium, iron, and zinc in the leaves of the seedlings were measured. Additionally, at the end of the experiment, the soils around the SO root were sampled and some biological and chemical properties including the activity of phosphatase enzymes, microbial respiration, pH, electrical conductivity (EC), and the cation exchange capacity were determined. The results showed that the combined application of S and cow manure had a more pronounced effect on the growth indices of SO seedlings and soil quality indices than S and cow manure applied alone. Also, application of 10 g S had positive effects on the shoot’s weight and the concentration of P, Ca, Fe, and Zn in SO leaves and these positive effects were more pronounced in the combined application of S with cow manure. Also, with increasing the level of S application, soil pH decreased, and this decrease was more in the combined application of S and cow manure conditions. Additionally, the available amount of P, K, Ca, sulfate, Zn and Fe in the soil was affected by the level of sulfur application. Application of 10 g of S increased soil EC, although increasing the level of S application did not lead to a further increase in this parameter. The highest activity of alkaline and acidic phosphatase enzymes was obtained in the application of 10 g of S in combination with cow manure. In general, the results of this study showed that application of more than 20 g of S had an inhibitory effect on the growth of SO shoots and biological parameters under study. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر کاربرد گوگرد با و بدون کود گاوی بر شاخصهای رشد نهال جوان نارنج و نیز شاخص‏های کیفی یک خاک غیرآهکی (8/6pH=) اجرا شد. بدین منظور هشت تیمار مختلف شامل کاربرد گوگرد به تنهایی و یا به‌صورت توأم با کود گاوی با هدف تأمین 10، 20 و 30 گرم گوگرد در هر کیلوگرم خاک درنظرگرفته شد. هشت ماه پس از کاشت نهال‏ها، گیاهان برداشت شد و وزن شاخسار و نیز غلظت عناصر غذایی در برگ نهال اندازه‏گیری شد. هم‌چنین در پایان آزمایش، برخی ویژگی‌های زیستی و شیمیایی معرف کیفیت خاک در نمونه خاک‌های پیرامون ریشه نهال نارنج تعیین گردید. بررسی نتایج نشان داد که اثرات ترکیبی گوگرد و کود گاوی بر شاخص‌های رشد نهال نارنج و نیز شاخص‌های کیفیت خاک بیشتر از اثرات هریک از این اصلاح‌کننده های خاک به تنهایی بود. هم‌چنین، کاربرد 10 گرم گوگرد دارای اثرات مثبتی بر وزن شاخساره نارنج و نیز غلظت فسفر، کلسیم، آهن و روی در برگ نارنج بود و این اثرات مثبت در شرایط کاربرد کود گاوی ارتقا بخشیده شد. هم‌چنین با افزایش سطح کاربرد گوگرد، پهاش خاک کاهش یافت و این کاهش در شرایط کاربرد توأم گوگرد و کود گاوی بیشتر بود. همچنین نتایج نشان داد که مقدار قابل استفاده فسفر، پتاسیم، کلسیم، سولفات، روی و آهن در خاک متاثر از سطح کاربرد گوگرد بود. علاوه براین، با کاربرد 10 گرم گوگرد مقدار هدایت‏الکتریکی خاک افزایش یافت هرچند افزایش سطح کاربرد گوگرد منجر به افزایش بیشتر این ویژگی نشد. هم‌چنین، بیشترین فعالیت آنزیم فسفاتاز قلیایی و اسیدی در شرایط کاربرد 10 گرم گوگرد به‌صورت توأم با کود گاوی به دست آمد. به‌طورکلی، نتایج این پژوهش نشان داد که کاربرد مقادیر بیشتر از 20 گرم گوگرد بر رشد شاخسار نارنج و نیز فعالیت‌های زیستی اندازه‌گیری شده در خاک مورد مطالعه اثر ممانعت‌کننده ای داشت.

https://srjournal.areeo.ac.ir/article_128716_b00f793b8de6bc1074ecd3fc76f6a7de.pdf

موسسه تحقیقات خاک و آب پژوهش های خاک 2228-7124 36 4 2023 02 20 Investigating the Spatial Distribution of Soil Organic Carbon in Fandooqlo Region of Ardabil Province, Iran بررسی پراکنش مکانی کربن آلی خاک در منطقه فندوقلو استان اردبیل 405 426 128704 10.22092/ijsr.2023.359807.677 FA مهران بهتری دانشجوی دکتری مدیریت منابع خاک دانشگاه شهرکرد مهدی نادری خوراسگانی دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه شهرکرد احمد کریمی استادیار گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه شهرکرد Journal Article 2022 09 13 Estimating the amount of soil organic carbon on a regional scale determines the potential of a landscape soil as a carbon storage site. This study was carried out in the Fandoqloo Region, Ardabil Province, Iran, and aimed to introduce: (i) the most suitable soil and environment characteristics as ancillary data for estimating soil organic carbon density (SOCD) and (ii) the most appropriate method for mapping SOCD among ordinary kriging (OK), co-kriging (CoK) and regression-kriging (RK) models. To fulfil the objectives, geographic information systems' database of the study area was developed by introducing soil, topographic and satellite data in the first step. Next, using Latin Hypercube (LHC) techniques and soil, land use, and geology maps and 140 sites were determined in the study area for collecting surficial (0-15 cm) compound soil samples. Results indicated that the land use type significantly affected SOCD (P ≤ 0.01) and SOCD of rangelands was higher than of croplands. Soil total nitrogen and mean weight diameter (MWD) were significantly (P ≤ 0.001) correlated with SOCD and could be applied as ancillary data for estimation of SOCD. Statistical indices revealed that application of co-kriging along with total soil nitrogen as ancillary data improved SOCD mapping compared with ordinary kriging. In general, this research indicated that regression-kriging was the most efficient method for mapping SOCD and total soil nitrogen, MWD, normalized difference vegetation index (NDVI) and plane curvature were significant soilscape characteristics that affect SOCD distribution. پتانسیل یک خاکمنظر بهعنوان ذخیرهگاه کربن با برآورد میزان کربن آلی خاک در مقیاس منطقهای مشخص میشود. این بررسی با اهداف شناسایی (1) مناسبترین ویژگیهای خاک و محیط بهعنوان دادههای کمکی برای برآورد تراکم کربن آلی خاک و (2) روش مناسب برای پهنهبندی تراکم کربن آلی خاک از بین روشهای کریجینگ معمولی، کوکریجینگ و رگرسیون-کریجینگ در منطقه فندوقلو، استان اردبیل انجام شد. در گام نخست پایگاه دادههای سامانه اطلاعات جغرافیایی منطقه مطالعاتی با معرفی دادههای خاک، توپوگرافی و ماهوارهای ایجاد شد. سپس با استفاده از نقشههای کاربری اراضی، خاک و زمینشناسی مکان برداشت 140 نمونه خاک مرکب سطحی (15-0 سانتیمتر) با استفاده از فنّ اَبَر مکعب لاتین در منطقه مزبور مشخص شد. نتایج نشان داد که نوع کاربری اراضی بهطور معنیداری (01/0P ≤ ) بر تراکم کربن خاک مؤثر بوده و تراکم کربن آلی خاک در اراضی مرتعی بیشتر از زراعی بود. نیتروژن کل خاک و میانگین قطر خاکدانهها همبستگی معنیداری (001/0P ≤ ) با تراکم کربن آلی خااک نشان دادند و بهعنوان دادههای کمکی برای برآورد تراکم کربن آلی خاک قابل استفاده بودند. کاربرد کوکریجینگ همراه با نیتروژن کل خاک بهعنوان داده کمکی، پهنهبندی تراکم کربن خاک را در مقایسه با کریجینگ معمولی بهبود بخشید. بطور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد که رگرسیون-کریجینگ بیشترین کارایی را برای پهنهبندی تراکم کربن خاک داشت و نیتروژن کل خاک، میانگین وزنی خاکدانهها، شاخص تفاضل گیاهی نرمال و انحنای زمین مهمترین ویژگیهای مؤثر خاکمنظر بر تراکم کربن آلی خاک بودند.

https://srjournal.areeo.ac.ir/article_128704_9939b1e92375e3f2eac376a44f6e2205.pdf

موسسه تحقیقات خاک و آب پژوهش های خاک 2228-7124 36 4 2023 02 20 Investigating Soil Quality in Part of Kuhin Lands in Qazvin Province, Iran بررسی کیفیت خاک در بخشی از اراضی کوهین استان قزوین 427 438 128659 10.22092/ijsr.2023.359171.672 FA فریدون سرمدیان استاد گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشکداگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران سجاد تیموری بردیانی دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشکداگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران Journal Article 2022 07 12 Soil quality can be studied from two aspects: intrinsic soil quality and dynamic soil quality. The intrinsic aspect of soil quality is influenced by soil-forming factors, but the dynamic aspect of soil quality includes the characteristics of soil that change depending on the type of management and indicate the state of soil health. In this research, soil quality of a part of Qazvin lands, in Iran, was calculated using two cumulative soil quality indices and Nemro quality index. The results showed that the cumulative quality index was consistent with the spherical model and the numerical quality index was consistent with the exponential model, and the coefficient of determination of both indices was 0.87, which indicates a good correlation between the fitted model and observation points. Compared to the Inverse Distance Weighting (IDW) method, for both soil quality indicators, the normal kriging method had a lower value of the mean skewness error and root mean squared error (RMSE). Soil quality maps of the studied area were drawn with the help of two indices of cumulative quality and numerical quality based on the conventional kriging method. The pattern of soil quality was almost the same for both indicators. Based on the cumulative quality index, the soil in the northern and northwestern parts of the study area had the lowest soil quality values (0.4 and 0.3) while the southern and southeastern parts had the highest values (0.7 and 0.5), respectively. Two soil quality indices showed a positive and significant relationship with organic carbon, cation exchange capacity, nitrogen and potassium, but these relationships with bulk density and soil acidity had a negative and significant relationship. It can be concluded that the soil quality of the region is affected by the dynamic characteristics of the soil and it is important to pay attention to maintaining these characteristics. کیفیت خاک را می‌توان از دو بُعد کیفیت ذاتی و کیفیت پویا مورد مطالعه قرارداد. بُعد ذاتی کیفیت خاک به عوامل خاکسازی وابسته است، اما، بعد پویای کیفیت خاک، ویژگی‌هایی از خاک است که بسته به نوع مدیریت تغییر میکند و بیانگر وضعیت سلامت خاک است. در این تحقیق، کیفیت خاک بخشی از اراضی قزوین با استفاده از دو شاخص کیفیت تجمعی خاک و شاخص کیفیت "نمرو" محاسبه شد. نتایج نشان داد که شاخص کیفیت تجمعی با مدل کروی و شاخص کیفیت نمرو با مدل نمایی منطبق بودند و ضریب تبیین هر دو شاخص 87/0 به دست آمد که بیانگر همبستگی خوب مدل برازش داده شده با نقاط مشاهدهای است. در مقایسه با روش وزندهی معکوسفاصله، روش کریجینگ معمولی برای هر دو شاخص کیفیت خاک، مقدار میانگین خطای اریبی و ریشه دوم میانگین مربعات خطای کمتری داشت. نقشههای کیفیت خاک منطقه موردمطالعه به کمک دو شاخص کیفیت تجمعی و کیفیت نمرو بر پایه روشهای کریجینگ معمولی و وزندهی معکوس فاصله ترسیم شد. الگوی کیفیت خاک برای هر دو شاخص تقریباً یکسان بود. بر اساس شاخص کیفیت تجمعی و شاخص کیفیت نمرو، خاک قسمتهای شمالی و شمال غربی منطقه موردمطالعه کمترین مقادیر کیفیت خاک (4/0 و 28+/0) و قسمت جنوب و جنوب شرقی بیشترین مقادیر کیفیت (7/0 و 5/0) را به ترتیب داشتند. دو شاخص کیفیت خاک با کربن آلی، ظرفیت تبادل کاتیونی و نیتروژن و پتاسیم رابطهای مثبت و معنیداری نشان دادند، اما این روابط با جرم مخصوص ظاهری و اسیدیته خاک رابطة منفی و معنیدار بود. می‌توان نتیجهگیری کرد که کیفیت خاک منطقه متأثر از ویژگیهای پویای خاک است و توجه به حفظ این ویژگیها اهمیت خاص دارد.

https://srjournal.areeo.ac.ir/article_128659_c1fab684c5a8f8fad91c443962eb7d1f.pdf